Suphi Saatçi
Türkmen toplumu değerli bir evladı olan Mehmet Bayız’ı 14 Ocak 2016 tarihinde kaybetti. Türkmeneli dünyasında vatanseverliği ve millî şuuruyla her zaman saygıyla anılan Mehmet Bayız, Kerkük ve Türkmen davasının önde gelen şahsiyetlerinden biri idi. Türklük uğruna verdiği sessiz ve asil mücadele üslubunu ömür boyu sürdürmüş ve gösterişsiz tavır ve hareketleriyle takdir toplamıştır.
Ömrünü Türkmen davasına adayan değerli hemşerimiz Mehmet Bayız 1938 yılında Bayız ve Rabia çiftinin ikinci çocuğu olarak Kerkük’ün Piryadı Mahallesinde dünyaya gelmiştir. İlk ve orta öğrenimini Kerkük’te tamamlayan Bayız, Bağdat’ta Eğitim Fakültesi’ni bitirerek genç bir öğretmen olarak hayata atılmıştır.
1967 senesinde hayatını Remziye hanımla birleştirmiş bu evlilikten 6 çocuğu dünyaya gelmiştir. Üçü kız, üçü erkek olan çocuklarının adları doğum tarihlerine göre şöyledir: Şengül (1971), Yıldırım (1973), Esin (1974), Erdal (1977), Erol (1981) ve Fatma (1991).
Öğretmenlik yaptığı yıllarda milliyetçi görüşleriyle defalarca Raniya’ya sürgün edilmiştir. 1982 yılında emekli olmuştur. 1970’li yıllarından itibaren Baas rejiminin takibatına maruz kalmıştır. 1980’li yıllarda dikta yönetimi tarafından çeşitli gözaltı ve işkencelere tabi tutulmuştur. Baskıların dayanılmaz hal alması yüzünden 1986’da çok sevdiği Kerkük’ten ayrılmak zorunda kalmıştır. Ailesi ile birlikte önce İran’a geçmiş ve 14 ay orada gurbet hayatı yaşadıktan sonra Türkiye’ye iltica etmiştir.
İstanbul’a yerleşen M. Bayız, Irak’taki dikta rejiminin baskılarına rağmen yılmamış, çalışmalarına devam etmiştir. Saddam yönetimi tarafından şahsına yönelik tehditler devam etmiş, hatta İstanbul’da çocukları İle birlikte iken suikasta uğramış, ancak yara almadan kurtulmuştur.
İstanbul’da Türkiye gazetesinde çalışmaya başlamış ve çeşitli görevlerde bulunmuştur. Baas yönetiminin devrilmesinden sonra Kerkük’e duyduğu hasreti dindirmek için doğduğu toprakları ziyaret ederek çeşitli hizmetlerde bulunmuştur. Kendisine teklif edilen görevleri kabul etmemiş, davaya manevi desteğini devam ettirmiştir. M. Bayız 2016 yılının 14 Ocak ayında çok sevdiği Kerkük’ten uzakta İstanbul’da hayata gözlerini yummuştur.
Daha ilkokul yıllarında yaşıtlarından farklı olarak vatan sevgisi ve milliyetçilik ruhu ile memleket meselelerini dert edinen Bayız, milliyetçi camia ile gençlik kesiminin ilgisini çekmiştir. Genç yaşta kendisini Türkmen edebiyatı ve Türkmen tarihi öğrenmeye ve öğretmeye adamıştır
Kerkük’ün gençlerini yetiştirmeye ve onlara Türklük şuuru ve vatan sevgisi aşılamaya özen göstermiştir. Türklük ve milliyetçilik konusunda gençleri sürekli bilinçlendirmeye çalışan Bayız, böylece Kerkük’ün dava önderlerinden biri olmuştur.
Oldukça kibar ve zarif olan M. Bayız gerçek bir İstanbul efendisi olarak ilgi odağı olmuştur. Gösterişsiz ve aynı zamanda alçak gönüllü tavırlarıyla her zaman saygı ve sevgiye mazhar olmuştur.
Entelektüel kişiliği ve edebiyatsever yanıyla da ilgi çeken M. Bayız, ayrıca Osmanlıca Farsça Arapça dillerinden onlarca eserin çevirilerini yapmış, birçok makale, deneme ve şiirler yazmıştır. Yazdığı şiir ve hikâyelerin bazılarını gençlere vererek onların adına yayımlanmasını sağlamıştır.
İstanbul’da kaldığı dönemde birçok eserin çevirisini yaparak yayına hazırlamış ve bu çalışmaları kitap halinde yayımlanmıştır. Çevirisini yaptığı kitapların yayını gerçekleşmiş olmasına rağmen, bu baskılarda çevirmen olarak imzasını dahi kullanmamıştır.
Çevirisini yaptığı kitapların bir kısmı şunlardır:
1. Kıyamet ve Ahiret (Hakikat kitabevi yayınları – 2011)
2. Fâideli Bilgiler (Hakikat kitabevi yayınları – 2011)
3. Cevâb Veremedi (Hakikat kitabevi yayınları – 2000)
4. İslâm Ahlakı (Hakikat kitabevi yayınları – 1994)
5. Herkese Lâzım Olan Îmân (Hakikat kitabevi yayınları – 1995)
6. Kıymetsiz Yazılar (Hakikat kitabevi yayınları – 2011)
7. Tam İlmihâl-Saâdet- i Ebediyye (Hakikat kitabevi yayınları – 2008)
Eski kültüre oldukça aşina olan M. Bayız’ın eski harfli yazıların hat çeşitlerine de meraklı idi. Kendisi de bizzat eski harfli not ve yazılarını oldukça zarif bir üslupla yazardı. Bana yazdığı bir bayram tebrikini, hâlâ koleksiyonumda sakladığımı ifade etmek isterim. Rik‘a hattıyla yazılan 5 Haziran 1993 tarihli bu zarif notu, yanda görmek mümkündür.
M. Bayız, geride bıraktığı 78 yıllık hayatı boyunca davasını, memleketini ve arkadaşlarını hiçbir zaman unutmadı ve Kerküklü gençleri her zaman sevgiyle kucakladı. Kendisi de gönüllerde taht kurarak bu fani dünyadan ebediyete intikal etti. Mekânı cennet, ruhu şad olsun
